Zjawiska elektromagnetyczne w
przestrzeni wiatru słonecznego |
Słońce oprócz promieniowania elektromagnetycznego
(światło widzialne, promieniowanie podczerwone i ultrafioletowe,
radiowe, rentgenowskie, i promieniowanie gamma), jest
źródłem promieniowania korpuskularnego, znanego pod nazwą
wiatru słonecznego. Cząstki, elektrony i jony atomów, z
których składa się promieniowanie korpuskularne, wybiegają
ze Słońca z prędkością od 1000 do 3000 km/s.
Są to prędkości ogromne, zważywszy prędkość ucieczki, wynoszącą
618,7 km/s. W okolicy Ziemi gęstość wiatru słonecznego przy
przeciętnej aktywności Słońca wynosi 10 - 100 cząstek
w 1 cm3, a ich szybkości radialne
250 - 800 km/s. Przy wtargnięciu w atmosferę
ziemską cząstki powodują zorze polarne i zakłócenia ziemskiego
pola magnetycznego. Wiatr słoneczny tworzy
płaski dysk leżący w
płaszczyźnie ekliptyki i jest widoczny na niebie w postaci światła
zodiakalnego, które powstaje wskutek odbicia światła
słonecznego od pyłów, gazu i cząstek wiatru słonecznego,
skoncentrowanych w płaszczyźnie ekliptyki. Można je obserwować
w okolicy ekliptyki w pogodną bezksiężycową noc, krótko po
zachodzie lub przed wschodem Słońca, jako świetlny stożek
widoczny wieczorem nad zachodnią, a nad ranem - nad wschodnią
częścią horyzontu. Światło zodiakalne jest najwyraźniej widoczne po
zapadnięciu zmroku na wiosnę - w marcu i w kwietniu, lub przed
wschodem Słońca w jesieni - we wrześniu i w październiku. |
Wybiegające ze Słońca cząstki materii tworzące wiatr
słoneczny są całkowicie zjonizowane na dodatnie
jony atomów i ujemne elektrony. Różnoimienne ładunki poruszające
się w tym samym
kierunku odpychają się od siebie a jednoimienne przyciągają. Jest to
właściwość dzięki której, po opuszczeniu Słońca, następuje
grupowanie się cząstek wiatru słonecznego w dwa strumienie o
przeciwnych ładunkach elektrycznych. Takie zgrupowanie nastąpiło
raz na początku uformowania się i od tego momentu wyrzucane ze
Słońca cząstki promieniowania korpuskularnego zawsze trafiają do
swojego strumienia - pod względem znaku ładunku
elektrycznego.
|
Wszystko, co dotyczy wiatru
słonecznego,
odnosi się również do wiatru galaktycznego, ponieważ
zjawiska fizyczne występujące we
wszechświecie i prawa nimi rządzące są
wszędzie jednakowe.
Schemat
strumieni wiatru
słonecznego
Przykład podziału
ładunków na
dwa strumienie wiatru galaktycznego w galaktyce typu
SBa. |
 |
|
Pole magnetyczne towarzyszące strumieniom
naładowanych cząstek wiatru słonecznego, spowodowało
usytuowanie obu strumieni po przeciwnych stronach Słońca, a
odpychające działanie pól magnetycznych na styku sektorów nie
dopuszcza do zmieszania się cząstek o przeciwnych ładunkach
elektrycznych. |
Uchwycenie przez pole magnetyczne cząstek materii
tworzących wiatr słoneczny powoduje, że dysk wiatru
zachowuje się jak ciało sztywne, podobną strukturę posiada dysk
galaktyki. Oznacza to, że najbliższa i najdalsza od Słońca część
dysku wiatru słonecznego jeden obrót dookoła Słońca wykonuje w
takim samym czasie, a prędkości orbitalne wokół Słońca, cząstek
tworzących wiatr słoneczny, są wprost proporcjonalne do ich
odległości od Słońca - nie stosując się do trzeciego prawa Keplera.
"Drugie potęgi okresów obiegu planet wokół
Słońca są proporcjonalne do trzecich potęg
ich średnich odległości od Słońca." |
 Obok, na szkicu A
przedstawiono obraz pola magnetycznego wokół strumienia
ładunków elektrycznych, płynących w sztywnym przewodzie.
Widać, że pole magnetyczne takiego przewodu jest zdeformowane, -
w kierunku ruchu przewodu zagęszczone, a od strony przeciwnej
rozrzedzone. Pole magnetyczne przewodu z prądem dąży
do ukształtowania przewodu, zgodnie z zasadą najmniejszego
działania. Zasada ta może być inaczej nazwana zasadą najwyższego
komfortu, gdyż jej cechą jest to, że NATURA zawsze przyjmuje stan,
pozycję, lub przebieg działania wymagający najniższej energii.
Przewód elektryczny z prądem posiada najniższą energię gdy pole
magnetyczne wokół przewodu jest w każdym miejscu jednakowe.
Na szkicu B przedstawiono sytuację zgodną z
zasadą najwyższego komfortu. Pole magnetyczne odkształciło
strumień ładunków w taki sposób że płyną one odchylając się
przeciwnie do
kierunku obrotu dysku wiatru galaktycznego (słonecznego) tak, że
wypadkowy kierunek ruchu ładunków elektrycznych w strumieniu
jest dokładnie radialny, jest to nierealny ideał, ale rzeczywistość
może być bardzo zbliżona. Przy okazji wyjaśniliśmy sobie
przyczynę efektu spiralności galaktyk.
|
Schemat dysku wiatru
słonecznego. |
 | Ruch materii w dysku
można rozłożyć na składowe:
| Vr -
| prędkość
radialna - wzdłuż promienia, | | Vo - | prędkość
obwodowa - po obwodzie orbity, oraz |
| VA -
| prędkość absolutna - wypadkowy ruch dysku wiatru
słonecznego podobnie jak
absolutny ruch Ziemi w kierunku południowego
bieguna. |
Każdej składowej prędkości dysku można
przypisać składową część pola magnetycznego
przenikającego dysk wiatru słonecznego.
| |
| Pole magnetyczne wywołane składową radialną
- przekrój dysku po orbicie, widok od strony zewnętrznej dysku. |
| |
Prędkość radialna strumienia cząstek wiatru
słonecznego maleje w miarę oddalania się od Słońca i zwiększania
przekroju (obwodu) przez który płynie, maleje również wywoływane
nią pole magnetyczne. Równocześnie, część materii unoszonej
przez wiatr słoneczny, w czasie wędrówki na rubieże układu
słonecznego, w kontakcie z obiektami krążącymi wokół Słońca
zgodnie z trzecim prawem Keplera, wypada ze sztywnej struktury
wiatru słonecznego, oddając nadmiar swojej energii i posiadany
ładunek elektryczny napotkanym obiektom. W ten sposób w miarę
oddalania się od Słońca maleje również całkowity ładunek
elektryczny wiatru słonecznego.
|
| Pole
magnetyczne
wywołane składową obwodową - przekrój wzdłuż promienia, widok
od strony oznaczenia " r - r " | |
|
Zwrot pola magnetycznego wywołanego obwodową
składową prędkości strumienia wiatru słonecznego, jest przeciwny
do zwrotu pola magnetycznego wywołanego radialną składową
prędkości. Ponieważ, prędkość obwodowa, w miarę oddalania się
od Słońca, rośnie proporcjonalnie do odległości od Słońca, nie
trudno zauważyć że w pewnej odległości od Słońca, na styku
sektorów wiatru nastąpi zmiana zwrotu pola magnetycznego na
właściwy prędkości obwodowej.
|
Pole
magnetyczne wywołane prędkością absolutną - widok od
strony bieguna północnego. W literaturze przedmiotowej, to pole
magnetyczne nazywane jest polem zamrożonym lub wmrożonym i
taka nazwa będzie używana w dalszej części niniejszej pracy,
pomimo że przypisuje się mu całkiem inną genezę. Pole
magnetyczne wmrożone, w dysku wiatru słonecznego jest ułożone
płasko, prostopadle do składowych pola magnetycznego od
prędkości radialnej i prędkości obwodowej. |
|
|